Opzet en verloop




Europacup 1

De Europacup I (de originele naam luidt ‘Coupe des Clubs Champions Européens’, en staat nog altijd op de beker) was het belangrijkste Europese clubtoernooi waaraan elk seizoen de landskampioenen van alle bij de UEFA aangesloten landen deelnamen. Alleen in de beginjaren waren er enkele uitzonderingen, waaronder het Nederlandse PSV dat in het seizoen 1955/56 deelnam in plaats van de Nederlandse kampioen Willem II. De te winnen beker, die nog steeds wordt uitgereikt aan de winnaar van de Champions League, wordt ook wel de “cup met de grote oren” genoemd. Die “grote oren” zijn afgeleid van de Grieks/Romeinse amfora, waarvan de oren als draaghouvast dienden.

In het toernooi vaardigde elk land één team uit, met daaraan eventueel toegevoegd de winnaar van het seizoen ervoor. De teams speelden een competitie volgens het knock-outsysteem, waarbij per ronde twee wedstrijden werden gespeeld: één thuis- en één uitwedstrijd. De finale, in mei op een vooraf bepaalde neutrale locatie, bestond echter uit slechts één wedstrijd. In 1991 werd die formule gewijzigd. Er waren eerst twee normale knock-outrondes waarna er van de beste acht ploegen twee poules werden opgemaakt die een hele competitie speelden. De winnaars van beide poules speelden de finale. In 1992 werd het toernooi voortgezet als de UEFA Champions League.

Het toernooi werd voor het eerst georganiseerd in het seizoen 1955/56, Real Madrid werd de winnaar van de eerste vijf edities en met de zesde zege in 1966 is deze club recordhouder. Nederlandse clubs wonnen het toernooi in totaal 6 keer: Feyenoord in 1970, AFC Ajax in 1971, 1972, 1973 en 1995, en PSV in 1988. In 1963 bereikte Feyenoord als eerste Nederlandse club de halve finale, in 1969 was Ajax de eerste Nederlandse club die de finale bereikte. De beste prestatie van een Belgische club was de verloren finale van Club Brugge in 1978.

De Champions League ging in 1992 van start als voortzetting van de Europacup I. In dat jaar werd de groepsfase geïntroduceerd. Later zijn er nog wijzigingen aangebracht waarvan de belangrijkste in 1997: vanaf toen werd afgeweken van het concept dat enkel landskampioenen en titelverdedigers mee mochten doen.

Champions League 1992-1993

Deelname

Ieder land aangesloten bij de UEFA (uitgezonderd Liechtenstein) mocht zijn kampioen afvaardigen. Voor het ondertussen verbrokkelde Joegoslavië nam het Sloveense Olimpija Ljubljana deel.

Toernooiopzet

Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie kwamen er tal van nieuwe landen bij. Daarom werd een kwalificatieronde ingevoerd voor de kampioenen van de 9 slechtst prestererende landen in Europa. Omdat Oekraïne, Estland, Letland en Israël jonge leden waren binnen de UEFA, waren ook deze kampioenen tot deze voorronde veroordeeld.



Na de voorronde begon het hoofdtoernooi met 32 teams. Ronde 1 en 2 werkten volgens het knock-outsysteem. De 8 clubs die deze 2 ronden hadden overleefd, werden onderverdeeld in 2 groepen. De winnaars van deze 2 groepen (Olympique Marseille en AC Milan) speelden tegen elkaar de finale in het Olympiastadion in het Duitse München.

Champions League 1993-1994

Deelname

Weer mochten enkel de kampioenen deelnemen.

Toernooiopzet

In deze 2de editie van de Champions League werden nog meer landen vertegenwoordigd. Bijvoorbeeld Albanië, Moldavië, Georgië, Wales, Kroatië en Wit-Rusland werden voor het eerst vertegenwoordigd. De voorronde werd uitgebreid tot een onderonsje van 20 clubs.

De 10 winnaars werden bij 22 andere kampioenen gevoegd die dan het hoofdtoernooi speelden. Na 2 knock-outronden werden de 8 overlevers weer in 2 groepen verdeeld. Nieuw was dat nu niet enkel de winnaars van de groep verder gingen, maar ook de clubs die 2de in de groep eindigden. Zo werd er een halve finale in het leven geroepen.

Champions League 1994-1997

Deelname

Enkel kampioenen kwalificeerden zich. Opvallend was dat nu nog maar 16 kampioenen deelnamen aan het hoofdtoernooi van de Champions League in plaats van 32 bij de vorige opzet. Bovendien mochten alleen de kampioenen van de 24 succesvolste landen deelnemen aan de Champions League. Kampioenen van lager gewaardeerde landen waren veroordeeld tot deelname aan de UEFA-cup.

Toernooiopzet

Na de kwalificatieronde (16 clubs streden om de resterende 8 plaatsen in het hoofdtoernooi waar de 8 hoogst gewaardeerde clubs al rechtstreeks voor waren geplaatst) werd direct de groepsfase gespeeld. Deze bestond uit 4 groepen van 4 teams. Na de groepsfase gingen de 2 beste teams uit elke groep door naar de knock-outfase die begon bij de kwartfinales.

Champions League 1997-1999

Deelname

Niet alleen kampioenen kwalificeerden zich, ook clubs uit landen uit de top 8 die 2de eindigden in de vaderlandse competitie namen deel. De kampioenen van de landen uit de top 8 waren rechtstreeks geplaatst voor de groepsfase net als de titelhouder. Na het totale uiteenvallen van de Sovjet-Unie en Joegoslavië namen nu ook de kampioenen uit de Kaukasus en de Balkan deel.



Positie Champions League (24 plaatsen in HT)
HT voorronden
2e 1e
*) Titelhouder 1
1-8 1 1
9-17 1
18-47 1

Toernooiopzet

Door de uitbreiding van het aantal leden was er nood aan een 2de voorronde. Na twee voorronden werden 24 ploegen toegelaten tot het hoofdtoernooi. Deze werden onderverdeeld in zes groepen van vier teams. De zes groepswinnaars en de twee beste nummers twee kwalificeerden zich voor de kwartfinales.

Champions League 1999-2003

Deelname

Om het commercieel potentieel van de Champions League volledig uit te buiten, werd gekozen om meer teams uit de grote landen te laten deelnemen. Dit ging uiteindelijk ten koste van landen zonder voetbalcultuur, want de verschillen in budgetten werden enorm tussen top, sub-top en middenmoot van Europa.

Positie Champions League (32 plaatsen in HT)
HT voorronden
3e 2e 1e
*) Titelhouder 1
1-3 CH N2 N3 N4
4-6 CH N2 N3
7-9 CH N2
10-15 CH N2
16-22 CH
23-53 CH

Toernooiopzet

De groepsfase bestond nu uit 32 teams. Ook werden uit grote landen meer teams toegelaten. Dit had tot gevolg dat er een 3e voorronde moest komen. Na de knock-outfases van de voorronden ging het hoofdtoernooi met 32 teams van start. Deze waren volgens sterkte onderverdeeld in 8 groepen van 4. De 2 beste van iedere groep gingen verder. De 2e ronde was ook een groepsronde, maar deze keer maar 4 groepen van 4 teams. Ook hier stootten de 2 beste teams van iedere poule door. Hierna volgde de knock-outfase richting finale.

Champions League 2003- heden

Deelname

De deelname was hetzelfde voor deze periode als in de vorige.

Toernooiopzet

De 2de ronde werd nu ook een knock-outronde omdat de wedstrijdlast voor Europese ploegen te groot werd.

Primeur aantal deelnemers één land

De Champions League 2015/16 werd de eerste editie van het toernooi waaraan vijf deelnemers uit hetzelfde land deelnamen. FC Barcelona, Real Madrid en Atlético Madrid plaatsten zich door in het voorgaande seizoen eerste, tweede en derde te worden in de Spaanse competitie. Sevilla FC was als winnaar van de Europa League 2014/15 ook direct geplaatst. Valencia CF kwam hier in augustus 2015 als vijfde Spaanse ploeg bij door in de voorronde over twee wedstrijden te winnen van AS Monaco.